Пра што?

Сяргей Гайдукевіч

Аляксандр Казулін

Аляксандр Лукашэнка

Аляксандр Мілінкевіч

Лозунг

Новая Беларусь — Адзінства. Парадак у краіне, дастатак у доме

За краіну! За народ! За цябе!

Дзяржава для народа

Свабода. Праўда. Справядлівасць

Пра сябе

Мільёны грамадзян, якія мяне ведаюць, цудоўна разумеюць і пераканаліся, што я ніколі не мяняў сваіх прынцыпаў і перакананняў. Я настойліва, нягледзячы на пасады чыноўнікаў, адстойваю інтарэсы простых грамадзян. Не толькі сваёй выбарчай аругі, а любога грамадзяніна нашай дзяржавы.

Калі вы спытаеце, ці дастаткова ў мяне вопыту і прафесіяналізму, каб кіраваць краінай, я адкажу: больш чым дастаткова. Я кіраваў вялікімі калектывамі і вялікімі структурамі, апошняй з якіх быў Беларускі дзяржаўны універсітэт. Я прайшоў усе ступені дзяржаўнага кіравання, быў членам урада, міністрам.

Я ўжо "наеўся" гэтай улады. Для мяне вельмі важна паставіць моцную кропку ў гэтым жыцці для таго, каб нікому, хто прыйдзе пасля мяне, не захацелася павярнуць назад краіну, каб краіна ішла гэтым шляхам. Не магу гэта трываць і не пераношу ідалапаклонства і правадырства. Ніякі я не правадыр, ніякі я не дыктатар і не адміністрацыйны нейкі там кіраўнік.

Я — супрацьлегласць Лукашэнку. Ён савецкі чалавек, ён сам у гэтым прызнаваўся. Я беларус і ганаруся гэтым. Я кандыдат усіх прыхільнікаў перамен, левых і правых, гарадскіх і вясковых, брэсцкіх і магілёўскіх. Прэзідэнт Мілінкевіч будзе заўсёды кіравацца законам. Я скарачу паўнамоцтвы прэзідэнта.

Пра сапернікаў

Паглядзіце на іх перадвыбарную праграму! Абяцанні, якія зусім ні да чаго не абавязваюць, па прынцыпе "павысіць, паглыбіць і пашырыць". Кандыдаты ў прэзідэнты ўжо падчас рэгістрацыі ў сваіх заявах далі зразумець, што дзеля чужых, не дзеля сваіх інтарэсаў, гатовы пайсці на радыкальныя дзеянні. (Пра Мілінкевіча і Казуліна.)

Я рады, што і Лукашэнка, ды і Мілінкевіч сталі выкарыстоўваць маю праграму, мае ідэі як кіраўніцтва да дзеяння.

Мяне часта папракаюць: чаго вы дазваляеце па тэлебачанні гэта гаварыць? Родныя мае, калі б я забараніў яму гаварыць на тэлебачанні, вы б не ведалі, што гэта дэбіл.

Што гэта за апазіцыя, калі яна ўтрымліваецца на грошы Захаду? Добра вядома: хто плаціць, той і музыку заказвае. (Пра Мілінкевіча і Казуліна.)

Ён не можа сысці, таму што яму тады давядзецца адказаць за ўсё. І ён чапляецца за ўладу, калечачы краіну. (Пра Лукашэнку.)

Пра стабільнасць

У сваім руху рэспубліка пачынае прабуксоўваць.

Тая стабільнасць, якую расхвальвае ўлада як сваё найвышэйшае дасягненне, — ужо не стабільнасць. Гэта стагнацыя. А за стагнацыяй абавязкова прыходзіць крызіс.

Сверб перамен не ад вялікага розуму. Бо яны не хочуць зразумець, наколькі тонкая мяжа, якая аддзяляе мірнае жыццё ад кровапраліцця і бессэнсоўнай жорсткасці, стабільнасць — ад хаосу і анархіі.

Стабільнасць у нашым выпадку — гэта застой. Мы за стабільнасць развіцця.

Аб метадах кіравання

Савецкая спадчына ўжо вычарпана, і патрэбны новыя рашэнні.

Час кіраваць па-савецкі закончыўся. Краіне пара перайсці на цывілізаваны шлях развіцця.

Пара адыходзіць ад надзвычайшчыны, ад "ручнога кіравання" эканомікай і грамадствам. Выкарыстоўваць падыходы, якія прадугледжваюць больш шырокае развіццё ініцыятывы і самастойнасці.

Мы лічым, што прыйшоў час па-іншаму кіраваць краінай. Трэба рабіць іншы стыль кіравання. Вельмі важна, каб ён быў нацэлены на развіццё, на перспектыву, на будучыню. Важна, каб ён дапамагаў не канфрантацыі, а каб ён дапамагаў супрацоўніцтву. Каб ён заахвочваў людзей, а не караў іх.

Пра сельскую гаспадарку

Патрэбны Зямельны банк. Неабходная праграма зямельнага іпатэчнага крэдытавання, калі зямля выдаецца пад апрацоўку па іпатэчнай схеме на доўгі тэрмін і пад прымальныя працэнты.

Чаму маладыя людзі, якія працуюць у калгасах і саўгасах, ходзяць і жабруюць у бацькоў-пенсіянераў? Чаму ў іх, працуючых, зарплаты не хапае нават на самае неабходнае? Калі не пасяўная або ўборачная, у вёсцы зарплата 30, максімум — 50 долараў. Паедзеш у вёску —жах! Штосьці не паказваюць апусцелыя вясковыя дамы. Вёска вымірае, співаецца, засталіся адны пенсіянеры, моладзі практычна няма.

Зробім жыццё ў сельскай мясцовасці не менш камфортным, чым у гарадах. Менавіта на гэта нацэлена комплексная Праграма адраджэння і развіцця вёскі, рэалізацыю якой мы ўжо распачалі.

Калі калгас у Беларусі працуе добра і ён прыбытковы, ён павінен заставацца і вырабляць прадукцыю. Важна адрадзіць фермерства. Пачнем з аднаўлення парытэту цэн на сельскагаспадарчую і прамысловую прадукцыю. І парытэту бюджэтных укладанняў у горад і вёску.

Пра чыноўнікаў

Існуе цэлая армія непатрэбных чыноўнікаў, якія маюць значныя ўладныя паўнамоцтвы, але не задаволеных сваёй зарплатай. Зусім відавочна, што гэта прыводзіць да таго, што многія з іх вырашаюць свае фінансавыя праблемы за кошт нас з вамі, а таксама гэта ўрадлівая глеба для хабарніцтва.

Нам патрэбна ва ўладзе каманда — каманда аднадумцаў, каманда прафесіяналаў. Толькі ў дыялогу, у выніку абмеркавання можа быць прынятае правільнае рашэнне. Павінна быць выбарнасць кіраўнікоў. Прэзідэнт — наняты вамі на працу чыноўнік. Не болей і не меней — чыноўнік. І ён, як асоба выбраная, — павінен быць падсправаздачны і падкантрольны сваім выбаршчыкам.

Будзе працягвацца работа па дэбюракратызацыі, спрашчэнні парадку ўдасканалення і патаннення ўсіх адміністрацыйных працэдур, па якія грамадзяне звяртаюцца ў арганізацыі (атрыманне зямельных участкаў, даведак, дазволаў і г.д.). Ва ўсіх інстанцыях будзе ўкарэнены прынцып "аднаго акна". Мы па-ранейшаму не адступімся ад палітыкі рашучай барацьбы з карупцыяй. Рэгулярнае абнаўленне кадраў на кіруючых пасадах — вельмі эфектыўны метад прафілактыкі бюракратызму і падтрымання актыўнасці ўсёй дзяржаўнай сістэмы.

Калі мы гаворым пра тое, што будзе з чыноўнікамі ў новай Беларусі, я зусім шчыра заяўляю: тыя людзі, якія парушалі закон, абавязкова за гэта адкажуць, калі чалавек чысты перад законам, калі ён мае чыстае сумленне, ён будзе працаваць. Абавязкова будзе працаваць, мы яшчэ будзем прасіць гэтых людзей, каб яны засталіся і нікуды не сыходзілі. Змены абсалютнай усіх уладных структур ніхто рабіць не збіраецца.

Пра знешнюю палітыку

Прыярытэтам Беларусі павінна быць праца па паглыбленні інтэграцыі на прасторы Садружнасці Незалежных Дзяржаў, у тым ліку ў межах Адзінай эканамічнай прасторы, Еўразійскай эканамічнай супольнасці.

Трэба навучыцца цывілізавана і з узаемнай выгадай выкрыстоўваць наша унікальнае геаграфічнае становішча. Захад — наш стратэгічны партнёр, Расія – стратэгічны саюзнік.

Будзем працягваць праводзіць міралюбную шматвектарную знешнюю палітыку, умацоўваць добрасуседскія адносіны з усімі. Далейшае будаўніцтва Саюзнай дзяржавы з'яўляецца стратэгічнай задачай, а братняя Расія — найважнейшым нашым партнёрам. Беларусь адкрыта для ўзаемавыгаднага эканамічнага супрацоўніцтыва з любымі дзяржавамі свету. Мы гатовы да раўнапраўнага палітычнага дыялогу з усімі краінамі, у тым ліку з ЗША і Еўрасаюзам.

Захаванне канстытуцыйнага статусу Беларусі як незалежнай, нейтральнай, бяз'ядзернай дзяржавы.

Захаванне і разавіццё надзейнага ўзаемавыгаднага супрацоўніцтва з Расіяй, Украінай і іншымі краінамі СНД, стварэнне паўнавартаснай зоны свабоднага гандлю. Далучэнне да СГА і Еўрапейскай зоны свабоднага гандлю, заключэнне з Еўрапейскім саюзам дагавора аб партнёрстве і ўдзеле ў праграме "Новыя суседзі". Пашырэнне супрацоўніцтва з АБСЕ і іншымі міжнароднымі інстытутамі, уступленне ў Савет Еўропы.

Пра страчаныя "савецкія" уклады

Неабходна абавязкова разлічыцца з нашымі грамадзянамі. Грошы і зберажэнні, якія былі страчаныя пасля развалу Савецкага Саюза, яны павінны атрымаць яшчэ пры жыцці.

Неабходна кампенсаваць скрадзеныя ў народа ўклады.

Раней даручаў ураду прапрацаваць гэтае пытанне.

Сапраўды, калі казаць пра вяртанне ўкладаў, гэта не так лёгка, у бюджэце заўсёды не хапае грошай, так будзе і ў будучым. Але ёсць спосабы, якія выкарыстоўвалі суседнія краіны. У краіне абавязкова будзе ісці прыватызацыя. Пачнецца прыватызацыя з маленькіх і сярэдніх стратных прадпрыемстваў. І вельмі важна, каб гэтыя грошы, якія будуць прыходзіць, не знікалі невядома дзе, а складваліся ў пэўны страхавы фонд, і з гэтага фонду зусім рэальна пачаць выплачваць тым людзям, якія ў свой час будавалі гэтыя заводы і фабрыкі, якія будуць прыватызавацца, і можна вяртаць гэтыя ўклады.

Пра жыллёвую праблему

Патрэбна іпатэка. Яна павінна стаць даступным спосабам вырашэння праблем для людзей з сярэднімі даходамі. Вядома, патрэбны і іншыя формы фінансавання, такія як удзел грамадзян у долевым будаўніцтве і жыллёва-накапляльных праграмах.

Трэба навесці парадак у сферы прадастаўлення сацыяльнага жылля.

Важна забяспечыць двухразовае павелічэнне аб'ёмаў будаўніцтва жылля на працягу першых трох гадоў, дамагчыся, каб за 7 гадоў задаволіць жыллёвыя патрэбы 600 тысяч чалавек, якім неабходнае паляпшэнне жыллёвых умоваў. Варта развіваць сацыяльнае жыллё. Трэба ўвесці дадатковыя льготы для моладзі і сем'яў з дзецьмі. Іпатэка і доўгатэрміновы недарагі крэдыт — асноўныя метады вырашэння жыллёвай праблемы. Неабходна ўзмацніць абарону пакупнікоў жылля ад нядобрасумленных забудоўшчыкаў.

У свеце за сярэднямесячную зарплату можна купіць квадратны метр. Нам трэба дасягнуць за пяцігодку гэтага высокага сусветнага ўзроўню развіцця ў будаўніцтве жылля. Па колькасці пабудаваных кватэр на тысячу чалавек насельніцтва мы апярэдзілі ўсе краіны СНД і Балтыі. Да 2010 года забяспечанасць ім складзе не менш за 25 квадратных метраў на чалавека. Ужо на працягу бліжэйшых двух гадоў будзе спынена самавольства ў цэнаўтварэнні на жыллё. Яго кошт павінен быць зніжаны ўдвая, спрошчаныя ўмовы крэдытавання. Наш арыенцір: кожнай маладой сям'і — кватэру не пазней чым праз 3 гады пасля ўступлення ў шлюб. А шматдзетным сем'ям дзяржава яе аплаціць: пры наяўнасці пяці дзяцей — 100 працэнтаў, чатырох — 50 працэнтаў, трох — 30 працэнтаў.

Дзяржаўная падтрымка будаўніцтва жылля сем'ям, якія не могуць купіць яго самі. Неабходна стварэнне сістэмы іпатэчнага крэдытавання жылля.

Пра ахову здароўя і спорт

Гарантыі бясплатнай медыцынскай дапамогі павінны быць агульнавядомыя і зразумелыя.

І па кожным захворванні павінны быць выпрацаваныя і зацверджаныя стандарты медыцынскіх паслуг — з абавязковым пералікам лячэбна-дыяогнастычных працэдур і лекаў, а таксама з мінімальнымі ратрабаваннямі да ўмоваў аказання меддапамогі.

Беларусі патрэбна сучасная ахова здароўя. Яе трэба забяспечваць не паводле рэшткавага прынцыпу, а згодна з патрэбай. Мы абавязкова захаваем якаснае бясплатнае медабслугоўванне, адновім сельскія ФАПы.

Я маю намер надаваць пастаняную ўвагу развіццю масавай фізкультуры і аздараўленню. Хопіць з нас дарагіх і бескарысных лядовых палацаў! Мой лозунг: спартыўныя пляцоўкі — у двары, ніякай платы за заняткі дзяцей у спартыўных секцыях.

За пяць гадоў усе бальніцы, у тым ліку раённыя, будуць мець усё неабходнае на вышэйшым еўрапейскім узроўні для таго, каб лячыць людзей. На якасна новы ўзровень узнімем медыцынскае абслугоўванне шляхам аснашчэння бальніц і паліклінік сучасным абсталяваннем, укаранення перадавых тэхналгій і будаўніцтва спецыялізаваных медыцынскіх цэнтраў. Але пры гэтым захаваем медыцынскую дапамогу бясплатнай і даступнай.

Захаванне даступнай бясплатнай медыцыны, развіццё страхавой, прыватнай і грамадскай форм медыцынскай дапамогі. Стварэнне інстытута сямейных дактароў. Патрэбна развіваць не толькі любімы від спорту, трэба развіваць віды спорту менавіта тыя, у якіх у нас вялікія алімпійскія традыцыі.

Пра адукацыю

Укараніць у практыку адэкватныя часу адукацыйныя стандарты.

Калі я стану прэзідэнтам, я забяспечу прызнанне беларускіх дыпломаў у Еўропе і свеце.

А колькі можна здзекавацца з абітурыентаў? Колькі можна мяняць праграмы і правілы паступлення?!

Прыярытэтамі адукацыі на будучую пяцігодку будуць шырокае развіццё дашкольнай і павышэнне якасці сярэдняй адукацыі, у тым ліку на вёсцы. Стварэнне сістэмы ўзаемадзеяння ўстаноў прафесійнай адукацыі з вытворчасцю. Далейшае ўмацаванне сувязі вышэйшай адукацыі з фундаментальнай і прыкладной навукай. Да 2010 года мы істотна павялічым выдаткі на адукацыю і давядзем іх да 10 працэнтаў ВУП.

Не павінна быць у дзяржаўнай установе, на стацыянары як мінімум, платнай адукацыі. Прымусовага размеркавання студэнтаў у будучай Беларусі не будзе.

Пра зарплаты і пенсіі

Да канца будучай пяцігодкі зарплата павінна быць не меншай за 600-650 долараў.

Гавару пра свой намер на працягу трох гадоў утрая павысіць памер рэальнай аплаты працы і пенсій. Мая цвёрдая ўпэўненасць: мінімальная заработная плата і мінімальная пенсія не могуць быць ніжэйшымі за пражытачны мінімум. Да 2011 года — павышэнне рэальнай аплаты працы ў чатыры разы.

Праз пяць гадоў сярэднія памеры заработнай платы і пенсій павінны падвоіцца. З улікам інфляцыі гэта будзе азначаць павышэнне рэальнага ўзроўню даходаў насельніцтва ў паўтара разу.

Адным з першых маіх крокаў будзе заканадаўчая забарона ўстанаўліваць пенсіі ніжэй за пражытачаны мінімум. Эканамісты пралічылі, што рэалізацыя нашай праграмы на працягу 5 гадоў дасць магчымасць зарабляць 550 еўра за месяц, а сярэдняя пенсія дасягне 275 еўра.

Пра дэмаграфічную праблему

Новае жыллё могуць дазволіць сабе купіць вельмі нямногія.

Адсутнасць такой магчымасці ў маладых сем'яў адбіваецца на іх планах па нараджэнні дзяцей. І яшчэ даволі часта ў адной кватэры вымушаны жыць адразу некалькі пакаленняў.

За нараджэнне першага дзіцяці будзеце атрымліваць паўтары тысячы долараў, за другога — 2 тысячы долараў, за трэцяга — 3 тысячы долараў. Я забяспечу кожнай маладой сям'і сацыяльнае жыллё.

Будуць забяспечаны гарантыі захавання за маці працоўных месцаў і поўны ахоп дзяцей дашкольнымі ўстановамі. Перааснашчана на самым сучасным узроўні індустрыя дзіцячага харчавання і дзіцячага адзення. Да 2010 года памер грашовай дапамогі па доглядзе за дзіцем будзе не ніжэй за бюджэт пражытачнага мінімуму.

Пры нараджэнні дзіцяці сям'і выплачваецца 5 мільёнаў рублёў. Пры нараджэнні другога дзіцяці прадастаўляецца беспрацэнтры крэдыт на 25 гадоў на набыццё жылля. Штомесячная даплата на кожнае дзіця да 16 гадоў у памеры 10% спажывецкага бюджэту.

Пра кантрактную сістэму

Ці задавальняюць вас кантракты, якія пятлёй прыгоннага права накінутыя на вашу шыю? Я іх адразу адмяню ў тым выглядзе, у якім яны ёсць, як стану прэзідэнтам.

Я адмяняць кантракты не буду. Але ў цывілізаванае рэчышча мы гэты працэс ставіць будзем. Прафсаюзы павінны дакладна пракантраляваць, каб кантракт насіў цывіліазваны характар, каб там былі прадугледжаны правы работадаўца і чалавека, які прыходзіць на працу, правы рабочага чалавека.

Першым указам, як толькі я стану прэзідэнтам, будзе ўказ аб адмене кантрактнай сістэмы. Гэтая сістэма прыніжае людзей — пра гэта нам гавораць па ўсёй краіне, і ў маленькіх і вялікіх гарадах.

Аб падатках

Падатковая сістэма павінна быць няцяжкай для бізнесу і не толькі па ўзроўні падатковых ставак, але і ў частцы працэдур разліку і выплаты падаткаў, упарадкавання падатковых праверак і падатковай справаздачнасці.

Яна павінна быць справядлівай для ўсіх эканамічных агентаў. Умовы падаткаабкладання павінны быць роўнымі для прадпрыемстваў, што працуюць у адной сферы.

Улада адбірае даходы ў выглядзе рабаўніцкіх падаткаў і рабаўніцкіх падыходаў КДК.

Зменшыць падатковую нагрузку, скараціць колькасць падаткаў.

Адмена падаткаабкладання даходаў у межах мінімальнай зарплаты, спрашчэнне падатковай сістэмы, зніжэнне колькасці падаткаў з 40 да 10, а падатковай нагрузкі — да 25–30% ВУП.

Аб інвестыцыях

Эканоміка мае патрэбу ў сур'ёзных інвестыцыях, абнаўленні і развіцці прыватнай ініцыятывы. Неабходна прадуманая дзяржпраграма прыватызацыі прамысловых прадпрыемстваў.

Неабходна стварыць спрыяльны інвестыцыйны клімат, забяспечыць дзелавую інфраструктуру па ўсёй краіне, распрацаваць такое заканадаўства, каб прыцягваць штогод па 3-5 мільярдаў долараў. Гэта — новыя высокааплатныя працоўныя месцы.

Бываюць інвестыцыі вельмі выгадныя для нас, вельмі. Або яны будуць, і мы будзем нешта мець дадаткова. Або іх не будзе, і той ці іншай вытворчасці ў нас не будзе ніколі. Вось пры такім выбары патрэбна гэтыя інвестыцыі сюды клікаць.

Калі мы гаворым аб дапамозе заходніх краін, то трэба мець на ўвазе наступнае. Крэдыт, які нам даецца, — гэта дрэнна, таму што яго трэба аддаваць нашым дзецям і ўнукам. Калі мы гаворым "інвестыцыі", то гэта ўкладванне грошай у тую вытворчасць, якая існуе, або будаўніцтва новага завода ці фабрыкі, гэта новыя працоўныя месцы, гэта платы ў наш бюджэт. У нас інвестыцый будзе шмат, таму што ў нас ёсць самы галоўны капітал — гэта працавіты, высокапрафесійны і вельмі высокаадукаваны народ.