ЯК ПАД ДУЛАМ ПІСТАЛЕТА ("Народная воля")

Аўтар: Аўтар: Мікалай Статкевіч, старшыня Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі (Народная Грамада)

Беспрэцэдэнтным па ўзроўні фальсіфікацыі назвалі назіральнікі і кандыдаты ў дэпутаты ад Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі (Народная Грамада) першы тур выбараў у мясцовыя Саветы. Надзвычай вялікі аб'ём датэрміновага галасавання, на які, нават па афіцыйных звестках, пагрозамі, прымусам і шантажом было загнана больш як 20% усіх выбаршчыкаў Беларусі, шмат у чым абумовіў вынікі ўчарашняга галасавання. У рукі назіральнікаў у Оршы трапіў бюлетэнь, на якім невядомы выбаршчык напісаў: "Простите, нас гонят голосовать досрочно, как под дулом пистолета".

Як і чакалася, дваццаць, трыццаць, а па асобных участках і пяцьдзесят працэнтаў прагаласаваўшых датэрмінова абярнуліся чыстай форай для кандыдатаў ад улады. Пры пяцідзесяціпрацэнтнай яўцы на выбарчыя ўчасткі кандыдат ад улады атрымліваў, як мінімум, 40% форы, бо амаль усе ці цалкам усе бюлетэні папярэдняга галасавання чамусьці аказаліся на карысць кандыдатаў ад улады. Назіральнікаў не дапускалі да назірання за падлікам галасоў. Асабліва ярка гэтая тэндэнцыя праявілася ў Мінску, дзе часам справа даходзіць да бойкі. Іншы раз стваралася ўражанне, што камісіі нават не лічаць галасы, а толькі робяць выгляд, што гэта робяць, перадаючы ад аднаго сябра камісіі да другога ў поўнай цішыні нейкія таямнічыя цыдулькі. У Бараўлянах была ўзбуджана адміністрацыйная справа супраць сацыял-дэмакрата, сябра Мінскай раённай тэрытарыяльнай выбарчай камісіі за ... спробу прысутнічаць пры падліку галасоў у мясцовай бальніцы.

У выніку ўсе сем кандыдатаў ад БСДП (НГ) у Мінску апынуліся на другім месцы, атрымаўшы, па афіцыйных звестках, да 35% галасоў. Ва ўсіх гэтых акругах, незалежна ад колькасці кандыдатаў, ужо ў першым туры "перамог" кандыдат ад улады.

Крыху іншай была сітуацыя ў правінцыі, дзе дзякуючы меншым памерам акругаў сацыял-дэмакратам удалося больш эфектыўна супрацьстаяць фальсіфікацыям. У выніку ў невялікіх раённых і сельскіх Саветах 10 сацыял-дэмакратаў перамаглі ўжо ў першым туры і сталі дэпутатамі. Гэта - Ірына Вештард (Смаргонь), Валянціна Кудлацкая (Верхнядзвінск), Віктар Крываль (Узда) і Уладзімір Мішура (Дзяржынск). Яны зоймуць месцы ў раённых Саветах. Яшчэ шэсць сацыял-дэмакратаў сталі дэпутатамі сельскіх Саветаў у Баранавіцкім, Верхнядзвінскім, Глыбоцкім, Дзяржынскім, Пухавіцкім раёнах. 22 сацыял-дэмакраты, нягледзячы на звышфальсіфікацыі, выйшлі ў другі тур галасавання ў абласныя і гарадскія Саветы ў буйных гарадах - Брэсце, Баранавічах, Пінску, Віцебску, Оршы, Бабруйску, а таксама ў Барані. У Гродне сацыял-дэмакраты сарвалі выбары ў дзвюх гарадскіх і адной абласной акрузе, каб дамагчыся паўторных выбараў з удзелам кандыдатаў ад БСДП (НГ), бо сярод кандыдатаў у Гродне не аказалася ніводнага сацыял-дэмакрата.