У БОЙ ІДУЦЬ АДНЫ СТАРЫЯ: каментар 22 студзеня 2003 года

Аўтар: Сяргей ПУЛЬША, журналіст

Паводле яе слоў, асаблівага запалу ў вылучэнні кандыдатаў не праявілі, насуперак чаканням, палітычныя партыі. Імі вылучаны толькі 1.033 чалавекі, што складае толькі 4% "кандыдатаў у кандыдаты". Вызначаецца на гэтым фоне Ліберальна-дэмакратычная партыя: 329 вылучэнцаў. Партыя камуністаў Беларуская афіцыйна вылучыла 208 сваіх членаў, Камуністычная партыя Беларусі - 141. Аб'яднаная грамадзянская партыя і Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (Народная грамада) - вылучылі адпаведна 130 і 103 кандыдаты. Ад Партыі БНФ за дэпутацкія мандаты хочуць змагацца 76 чалавек.

Як звычайна, найбольш актыўна вылучаліся кандыдаты ад працоўных калектываў. Такім чынам вылучаны 13.586 чалавек, што складае 51% усіх прэтэндэнтаў. І 45% (11.948 чалавек) былі вылучаны шляхам збору подпісаў.

Зараз камісіі разбіраюцца з дакументамі і дэкларацыямі аб даходах прэтэндэнтаў у кандыдаты. Гэтая работа павінна быць завершана 30 студзеня. І ўжо тады, пасля рэгістрацыі, пачнецца ўласна выбарчая кампанія.

Дэкларацыі аб даходах - балючае пытанне. Асабліва калі ўлічыць, што 3,3% вылучаных - беспрацоўныя. Запытваць у іх дэкларацыю неяк недарэчна, не запытваць - незаконна. Цяпер Цэнтрвыбаркам разам з мясцовымі камісіямі будзе ламаць галаву, як быць з гэтымі людзьмі. Лідзія Ярмошына мяркуе, што яны, хутчэй за ўсё, жывуць на скрытыя даходы. Але таксама адзначыла, што выбарчая камісія - не падатковая інспекцыя. "Сам факт таго, што кандыдыт у дэпутаты - беспрацоўны, мусіць паўплываць на меркаванне выбаршчыкаў", - лічыць яна. Такім чынам, уся адказнасць за выбар сапраўды ляжыць на выбаршчыках.

Вельмі цікавы факт: прытым што мясцовыя Саветы, па абыходкавым меркаванні, практычна нічога не вырашаюць, зноў вылучылася вялікая колькасць тых, хто былі дэпутатамі раней. Такіх набралося ажно 48,8% ад усіх "кандыдатаў у кандыдаты" - практычна палова. Менавіта гэтая лічба прымушае крыху задумацца пра ступень уключанасці так званага адміністрацыйнага рэсурсу ўжо зараз - калі перадвыбарная агітацыя яшчэ не пачалася і нават кандыдаты не зарэгістраваны. Невыпадкова "ў бой ідуць адны старыя". Другі запуск правераных людзей азначае, што выбары нават у гэтыя, нічога не вырашальныя Саветы ўлада ніколі не збіралася і не збіраецца пускаць на самацёк.

Такога меркавання, у прыватнасці, прытрымліваецца лідэр Аб'яднанай грамадзянскай партыі Анатоль Лябедзька. Паводле яго слоў, улады дзейнічаюць дастаткова тонка - як у падыходзе да будучых кандыдатаў у дэпутаты, так і ў дачыненні да членаў участковых камісій.

- Тактыка ўладаў стала больш тонкай. Напрыклад, ва ўчастковыя выбарчыя камісіі па Мінску мы вылучалі 80 чалавек. Прайшоў усяго адзін. Ці па Гомелі - вылучаліся 122 чалавекі, ні адзін не ўключаны ў камісіі, але затое прайшлі двое ў Рагачове. Гэта значыць калі я скажу, што наша партыя ў камісіях фактычна не прадстаўлена, гэта будзе праўдай. Пры гэтым улада заўсёды можа сказаць, што ад нашай партыі былі прадстаўнікі ў камісіях, - і таксама не схлусіць.

З майго пункту гледжання, прыкладна тое ж самае будзе адбывацца і з нашымі кандыдатамі ў дэпутаты. Мы вылучылі дастаткова шмат моладзі - ёй будзе лягчэй. Цяжэй прайсці будзе менавіта тым, хто больш стары і дасведчаны, тым, хто мог бы ўзначаліць дэпутацкую групу або фракцыю. У Мінску будуць спрабаваць "пракаціць" членаў палітсавета нашай партыі і дастаткова вядомых людзей: Святлану Каралёву, Сяргея Альфера, Яўгена Лабановіча. У іх, напэўна, узнікнуць нейкія праблемы з рэгістрацыяй.

Няцяжка здагадацца, што пасля рэгістрацыі прэтэндэнтаў на мандаты стане менш. У выніку Беларусь можа атрымаць практычна безальтэрнатыўныя выбары па большасці акруг. А гэта мы ўжо праходзілі.